Centro de Documentación Mapuche Documentation Center

Carta abierta a la opinión pública nacional e internacional

Presos Políticos Mapuche de la Cárcel de Temuko

Abril de 2001

francais - dutch

A través del presente comunicado nos dirigimos a la sociedad chilena en general y a organizaciones y organismos internacionales, en el marco del cercano cierre de los procesos judiciales que el estado chileno sigue en nuestra contra.

Se hace necesario en primer termino contextualizar nuestras detenciones como parte de una oleada represiva que los aparatos del Estado desarrollan en contra del movimiento Mapuche autónomo, encabezado por las comunidades en conflicto del Wall Mapu.

Esta oleada represiva surge como una reacción del estado en defensa de los intereses del gran capital internacional y nacional que opera y lucra en nuestro territorio a través de los grandes proyectos turísticos, energéticos y forestales.

Y surge a raíz de las movilizaciones que durante los últimos tres años han desarrollado las comunidades que han declarado en conflicto con la capitalización de la zona y por la reconstrucción del territorio Mapuche.

La represión Gubernamental se expresa de diversas maneras tendientes a amedrentar a los comuneros y comuneras; En primer termino se hostiga a través de la militarización de las regiones Octava y Novena; y en especial de las zonas aledañas a las comunidades.

Formas directas de este mismo fenómeno son los allanamientos sistemáticos a las viviendas de los peñis y lamgen, estos las más de las veces incluyen, además de la agresión verbal, la violencia física, la destrucción parcial o total de la ruka y el robo. Estos allanamientos son efectuados por efectivos policiales en servicio y de civil, e incluso cuentan con la participación de guardias forestales privados.

Es en este marco de violencia estatal cotidiana que persigue, agrede y encarcela a los y las comuneras Mapuche, durante los últimos dos años más de 200 hombres y mujeres de comunidades han pasado por las cárceles y tribunales del Estado chileno.

Es así que llegamos al proceso que se siguen en nuestra contra, proceso cargado de irregularidades, las que dan clara cuenta del carácter político de nuestra detención.

En primer termino se siguen dos procesos en nuestra contra por los mismos hechos, las acusaciones que se plantean son por supuesta infracción a la Ley de Seguridad Interior del Estado y Homicidio Frustrado; y se siguen en contra de ENRIQUE MILLALÉN MILLA, ARIEL ENRIQUE TORI LINQUEO, JULIO NELSON MARILEO CALFUQUEO, JULIO ALBERTO HUENTECURA LLANCALEO, PEDRO JOEL MALDONADO URRA y JUAN BAUTSTA MILLALÉN MILLA. No se cumple con la premisa de que ninguna persona puede ser juzgada dos veces por un mismo hecho.

Por otro lado, y como ha quedado establecido en la acción de nuestra defensa, en lo que se refiere al desarrollo del proceso se ha incurrido en una serie de irregularidades, las que redundan en que hoy nos encontremos recluidos, y que pueden repercutir, al formar parte de las acusaciones, en la sanción de nuestras condenas.

Durante el proceso se comprobó que dos funcionarios de carabineros de Collipilli falsificaron un parte policial con el objeto de inculpar a los hermanos Millalén de la comunidad de Catrio Ñancul en la causa por infracción a la Ley de Seguridad Interior de Estado. Estos funcionarios Nelson Vilches Rodríguez teniente de Carabineros y Héctor Badilla Jara, ambos de la dotación de la 2° Comisaría de Collipulli. El parte en cuestión es el N° 135 y señala de parte de estos funcionarios que en la causa que investiga el incendio de una camioneta (18 de Febrero 2001) de la que resultaron heridos 2 guardias de Forestal Mininco, se encontró en el lugar de los hechos una billetera con los documentos de identidad del Sr. Enrique Millalén, razón por la cual este hermano fue procesado y se encuentra recluido en la cárcel de Collipulli desde hace más de 9 meses. Sin embargo, la investigación posterior determinó que el funcionario policial que concurrió al lugar de los hechos y remitió las especies encontradas al Tribunal jamás encontró los documentos de Enrique Millalén en dicho lugar, por lo tanto los funcionarios acusados mintieron deliberadamente. En la declaración se señala que pese a haber interpuesto la denuncia oficial, el Tribunal a cargo, al tanto de estos antecedentes, rehusa otorgar la libertad provisional a Millalén.

Por otro lado el grueso de los elementos que nos inculpan emanan de las declaraciones de PEDRO MALDONADO URRA, quien producto de las prolongadas intercomunicaciones y amenazas de que fue objeto inculpo a JULIO HUENTECURA, JULIO MARILEO, ARIEL TORI, JUAN BAUTISTA MILLALÉN.

Sin embargo, el informe psicológico acompañado al expediente indica que indica que este comunero producto de una anterior golpiza recibida de carabineros, presenta un “Trastorno Postconmocional con alteraciones amnésicas, lo que se expresa en un retardo mental leve, que hace su testimonio poco veraz e influenciable”, por lo tanto al obligarlo a acusar a los demás comuneros se transforma en una víctima más de estas graves irregularidades.

El resto de los elementos que configuran el proceso dan clara cuenta de nuestra inocencia al basarse por un lado en testimonios de guardias forestales que a lo largo del proceso se han contradicho innumerable veces y por otro en una serie de elementos que en ningún caso dan prueba de nuestra culpabilidad, pero que implican que hoy nos encontremos recluidos.

Estos elementos que hacen que hoy, ante el inminente cierre de nuestros procesos, busquemos hacer publica nuestra voz, entendiendo que los cargos que se nos imputan y que originan nuestra reclusión son más de carácter político que judicial.

Y por ello solicitamos a la opinión publica consiente, y al pueblo de Chile en ultimo término nos apoye en este duro transe que por más de un año hemos debido vivir tras las rejas, y se manifieste políticamente en exigencias de nuestra libertad y por el término de la represión en contra de las Comunidades en Conflicto.

COMITÉ DE APOYO A LOS PRESOS POLÍTICOS MAPUCHES

inicio

Prisonniers politiques mapuche dans la prison de Temuko

Avril 2001

castellano - dutch

A travers le présent communiqué, nous nous adressons à la société chilienne en général et aux organisations et organismes internationaux, dans le cadre de la clôture proche du procès que l’état chilien poursuit à notre encontre.

Il est nécessaire, dans un premier temps, de re-situer nos détentions, comme une partie de la grande vague répressive que les appareils de l’état développent conte le mouvement automne Mapuche, dirigé par les communautés en conflit du Wall Mapu (Nation Mapuche).

Cette vague répressive surgit comme une réaction de l’état pour défendre les intérêts du grand capital international qui opère et fait des bénéfices sur notre terre à travers de grands projets touristiques, énergétiques et forrestiers.

Et elle survient en raison des mobilisations qui durant les trois dernières années se sont développées dans les communautés qui ont déclaré un conflit avec les capitaux de la zone et pour la reconstruction du territoire Mapuche.

La répression gouvernementale s’exerce de différentes manières tendant à effrayer les partisans et partisanes. Tout d’abord ils nous ont harcelés en militarisant les région VIII et IX et plus spécialement les zones proches des communautés.

Conséquence directe de ce même phénomène les violations systématiques des habitations de nos frères et sœurs, qui la plupart du temps s’accompagnent, en plus de l’agression verbale, et de la violence physique, de la destruction partielle ou totale de la maison et le vol.

Dans le cadre de la violence quotidienne de l’état qui poursuit, agresse et incarcère les partisans et partisanes Mapuche, durant les deux dernières années plus de 200 hommes et femmes des communautés sont passés par les prisons et les tribunaux de l’état chilien.

C’est ainsi que nous en arrivons au procès qu’ils poursuivent à notre encontre, procès chargé d’irrégularités, ce qui démontre de façon claire le caractère politique de notre détention.

Tout d’abord nous sommes poursuivis dans deux procès pour les mêmes faits, les accusations qui sont portées contre nous le sont pour supposée infraction à la Loi de Sécurité Intérieur de l’Etat et Homicide manqué ;et sont poursuivis : ENRIQUE MILLALEN MILA, ARIEL ENRIQUE TORI LINQUEO, JULIO NELSON MARILEO CALFUQUEO, JULIO ALBERTO HUENTECURA LLANCALEO, PEDRO JOEL MALDONADO URRA et JUAN BATISTA MILLALEN MILLA. Il n’y a aucune logique à ce que quiconque puisse être jugé deux fois pour le même fait.

D’autre part, et comme cela a pu être établi par notre action en défense, en ce qui concerne le déroulement du procès il y eu une série d’irrégularités, qui tourneront à notre désavantage et en vertu desquelles nous sommes aujourd’hui incarcérés, et qui peuvent se répercuter afin de faire partie des accusations dans le jugement de nos condamnations.

Durant le procès, il a été démontré que deux fonctionnaires de police de Collipulli avaient falsifié une partie du document policier ayant pour objectif d’inculper les frères Millalen de la communauté de Catrio Nancul pour cause d’infraction à la Loi de Sécurité Intérieure de l’Etat. Ces fonctionnaires Nelson Viches Rodriguez lieutenant de police et Hector Badilla Jara, font tous les deux partie du 2nd Commissariat de Collipulli. La partie en question est le n° 135 dans laquelle ces fonctionnaires ont signalé que lors de leur enquête sur l’incendie d’une camionette (18 Février 2001) lors duquel deux gardes de la Forrestière Minico ont été blessés il avait été trouvé sur le lieu des fait un portefeuille avec les papiers d’identité de Monsieur Enrique Millalen, raison pour laquelle ce frère a été mis en examen et se trouve détenu dans la prison de Collipulli depuis plus de 9 mois. Cependant, l’enquête postérieure a démontré que le policier fonctionnaire qui était présent sur le lieu des faits et a remis les objets trouvés au Tribunal n’a jamais trouvé les papiers d’Enrique Millalen dans cet endroit, malgré cela les fonctionnaires accusés ont maintenu leur déposition. Dans la déclaration il est stipulé malgré la découverte de cette malversation, le Tribunal à charge, à cause de ces antécédents, a refusé d’autoriser la liberté provisoire pour Millalen.

De plus la plus importante partie des éléments qui nous inculpent émane des déclarations de PEDRO MALDONADO URRA, qui à cause des interrogatoires prolongés et des menaces dont il a fait l’objet à inculpé JULIO HUENTECURA, JULIO MARILEO, ARIEL TORI, JUAN BAUTISTA MILLALEN.

Enfin, l’étude psychologique accompagnant ce document indique que ce partisan, à la suite d’une bastonnade des carabiniers, présente «un choc post émotionel avec altérations amnésiques, qui s’exprime par un retard mental qui rend son témoignage peu crédible et influençable» pour autant en l’obligeant à accuser d’autres partisans il se transforme en victime en plus de ces graves irrégularités.

Le reste des éléments qui figurent au procès rendent clairement compte de notre innocence en se basant sur le témoignage de gardes forrestiers qui se sont contredits à d’innombrables reprises et pour une autre partie sur une série d’éléments qui en aucun cas n’apportent la preuve de notre culpabilité, mais qui impliquent que nous soyons prisonniers.

Ces éléments qui font qu’aujourd’hui, devant l’imminence de la clôture de nos procès, nous cherchions à faire entendre notre voix afin qu’on sache que les charges qui sont retenues contre nous et qui ont entraîné notre incarcération relève plus du politique que du judiciaire.

Et pour cette raison, nous sollicitons l’opinion publique consciente et le peuple chilien pour qu’en dernier recours ils nous appuient pendant ces temps durs où depuis plus d’un an nous avons du vivre à travers des grillages, pour qu’il manifeste politiquement en exigeant notre libération et pour que se termine la répression à l’encontre des communautés en conflits.

COMITE D’APPUI AUX PRISONNIERS POLITIQUES MAPUCHE

Traduction en français faite à Paris, le 9 Mai 2001


 Open brief aan de nationale en internationale publieke opinie

Politieke Mapuche-gevangenen in de gevangenis van Temuko

 April 2001

castellano - francais



Met deze mededeling richten wij ons aan de Chileense maatschappij in 't algemeen en aan de internationale organisaties en organismen ,in het kader van de imminente afsluiting van de rechtszaken die de Chileense staat tegen ons aanspant  .

Voor alles is het noodzakelijk de contekst van onze aanhoudingen duidelijk te stellen als onderdeel  van een repressiegolf die het Staatsapparaat ontwikkelt tegen de Mapuche-beweging  voor autonomie ,geleid door de Gemeenschappen in Konflikt van de Wall Mapu .

Deze repressiegolf ontstond als een reaktie van de staat ter verdediging van de belangen van nationaal en internationaal groot-kapitaal ,die lucratief opereren in ons territorium met grote toeristische- ,energie- en bosontginningsprojecten  .

En ontstond ook door de mobilisaties die de laatste drie jaar ontwikkeld werden door de gemeenschappen ,die zich in konflikt verklaarden met de kapitalizering van de zone en vóór de herstelling van het Mapuche-territorium .

De repressie door de regering komt op verschillende manieren tot uiting met tendens tot intimidatie van leden van de gemeenschappen .Eerst en vooral is het een kwelling dat de Achtste en Negende regio gemilitarizeerd wordt ,en meer specifiek in de zones rond de gemeenschappen .

Direkte vormen van dit fenomeen zijn de systematische razzias in de woonsten van onze broeders en zusters ,meestal gepaard gaande met verbale agressie  ,fisiek geweld en de gedeeltelijke of totale vernieling van de ruka (woonst) en diefstal  .Deze razzias worden uitgevoerd door politie in uniform en in burger ,en ook met betrokkenheid van private boswachters  .

Het is binnen het kader van dit dagelijks nog altijd voortdurend staatsgeweld ,dat Mapuche-dorpelingen beledigt en gevangenneemt ,dat de laatste twee jaar meer dan 200 mannen en vrouwen de gevangenissen en tribunalen van de Chileense Staat  gepaseerd zijn  .

Zo komen we terecht bij het proces dat tegen ons aangespannen werd ,proces dat bol staat van onregelmatigheden ,die wel heel duidelijk maken dat onze gevangenname een politiek karakter heeft .

In de eerste plaats lopen er twee processen tegen ons voor dezelfde feiten ,de aanklachten die voorgedragen worden zijn een zogenaamde overtreding van de Wet op de Interne Veiligheid van de Staat en Verijdelde Moord(poging) ,lopende tegen ENRIQUE MILLALÉN MILLA ,ARIEL ENRIQUE TORI LINQUEO ,JULIO NELSON MARILEO CALFUQUEO ,JULIO ALBERTO HUENTECURA LLANCALEO ,PEDRO JOEL MALDONADO URRA en JUAN BAUTISTA MILLALÉN MILLA. Er wordt niet voldaan aan de premisse dat niemand veroordeeld kan worden voor eenzelfde feit  .

Van de andere kant ,en zoals vastgelegd werd in de akte van onze verdediging ,wat betreft de ontwikkeling van het proces zijn er een serie onregelmatigheden vastgesteld ,die ertoe geleid hebben dat wij vandaag gedetineerd zijn ,en gevolgen kunnen hebben ,doordat ze deel uitmaken van de aanklachten ,op de strafmaatregel van onze vonnissen  .

Gedurende het proces werd bewezen dat twee funktionarissen  van de carabineros (politie) van Collipulli een politiedokument vervalst hebben met het doel de broers Millalén van de gemeenschap Catrio Ñancul te (kunnen) beschuldigen in de zaak van overtreding van de Wet van Interne Staatsveiligheid  .Deze funktionarissen zijn Nelson Vilches Rodriguez ,luitenant van de Carabineros en Héctor Badilla Jara ,allebei behorende tot de 2° Comisaría van Collipulli  .Het betreffende dokument is het n° 135 ,en vermeldt ,volgens deze funktionarissen dat ,in de zaak die het onderzoek voert naar de brandstichting van een « camioneta » (18 februari 2001),en waar 2 bewakers van het bosontginningsbedrijf Mininco gekwetst werden ,er op de plaats van de feiten een portefeuille gevonden werd met de identiteitsdokumenten van Dhr.Enrique  Millalén ,reden waarom deze broeder voor het gerecht gedaagd werd en sinds 9 maanden opgesloten in de gevangenis van Collipulli  .Bovendien bevestigde een later gevoerd onderzoek dat de politiefunktionaris die de vaststellingen deed op de plaats der feiten ,en de stukken overhandigde aan het tribunaal ,nooit de dokumenten van Enrique Millalén op dié plaats gevonden heeft ,en blijkt dat de beschuldigde funktionarissen met opzet gelogen hebben .In de verklaring wordt aangegeven dat ,alhoewel hierover officieel klacht werd neergelegd ,het bevoegde tribunaal ,op de hoogte van deze feiten ,weigert om voorlopige vrijheid te verlenen aan Millalén .

Van de andere kant vloeien de belangrijkste elementen in de aanklacht tegen ons voort uit de verklaringen van PEDRO MALDONADO URRA ,welke tengevolge van voortdurende verhoren en bedreigingen waar hij aan onderworpen werd ,JULIO HUENTECURA ,JULIO MARILEO,ARIEL
TORI ,JUAN BAUTISTA MILLALÉN  beschuldigde  .

Bovendien vermeldt het bij het dossier gevoegd psychologisch rapport dat deze man ten gevolge van eerder toegediende slagen door de carabineros (politie) , »storingen tengevolge van een hersenschudding vertoont met geheugenverlies ,hetgeen zich uit in een lichte mentale achterstand,
en bijgevolg zijn verklaringen weinig geloofwaardig en beinvloedbaar maken « ,zodoende wordt hij , door hem te verplichten om de andere dorpelingen te beschuldigen , een slachtoffer méér van deze ernstige onregelmatigheden  .

De overige elementen die in het proces voorkomen geven een klare kijk op onze onschuld ,wanneer men zich baseert op de getuigenissen van de boswachters die zichzelf gedurende het hele proces ontelbare keren hebben tegengesproken ,en daarbij komen een hele reeks elementen die in geen enkel geval onze schuld aantonen ,maar wel ertoe geleid hebben dat wij vandaag opgesloten zijn  .

Deze elementen leiden ertoe dat wij vandaag ,vóór de imminente afsluiting van onze processen ,onze stem publiek willen maken ,omdat de aanklachten die op ons wegen ,en oorzaak zijn van onze opsluiting ,meer een politiek dan wel juridisch karakter hebben  .

Hiervoor vragen wij aan de bewuste publieke opinie ,en het Chileense volk in 't bijzonder ,om ons te steunen in deze harde omstandigheden waarin wij meer dan een jaar achter de tralies hebben doorgebracht  ,en om politieke druk uit te oefenen en onze vrijheid te eisen en om een einde te maken aan de repressie gericht tegen de Gemeenschappen in Konflikt  .

          HET COMITÉ TER ONDERSTEUNING VAN DE POLITIEKE MAPUCHE-GEVANGENEN

 Por Traducciones Piedra Azul International